CÓ THỂ GIAO NỘP TÀI LIỆU, CHỨNG CỨ VÀO THỜI ĐIỂM NÀO CỦA VỤ ÁN?

09/10/2026 12:53

Có thể giao nộp tài liệu, chứng cứ vào thời điểm nào của vụ án? Bài viết phân tích thời hạn giao nộp tài liệu, chứng cứ trong tố tụng dân sự theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, làm rõ trường hợp giao nộp chứng cứ quá thời hạn Thẩm phán ấn định, chứng cứ mới được phát hiện và việc bổ sung chứng cứ tại giai đoạn phúc thẩm. Qua đó, giúp đương sự hiểu rõ quyền, nghĩa vụ của mình và chủ động bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp trong quá trình giải quyết tranh chấp.

CÓ THỂ GIAO NỘP TÀI LIỆU, CHỨNG CỨ VÀO THỜI ĐIỂM NÀO CỦA VỤ ÁN? LUẬT SƯ TƯ VẤN CÁCH BẢO VỆ QUYỀN LỢI KHI GIAO NỘP CHỨNG CỨ MUỘN
Trong quá trình giải quyết vụ án dân sự, tài liệu, chứng cứ có vai trò quan trọng trong việc chứng minh yêu cầu khởi kiện, phản đối yêu cầu của bên còn lại và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết thời điểm nào cần giao nộp chứng cứ cho Tòa án, giao nộp sau thời hạn có được chấp nhận hay không và liệu có thể bổ sung chứng cứ khi vụ án đã chuyển sang giai đoạn phúc thẩm hay không.
Thực tế, có những trường hợp đương sự đã có tài liệu nhưng chưa kịp giao nộp theo yêu cầu của Tòa án. Cũng có trường hợp sau khi vụ án được giải quyết một thời gian, đương sự mới phát hiện tài liệu quan trọng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả giải quyết tranh chấp.
Vậy pháp luật quy định như thế nào về thời hạn giao nộp tài liệu, chứng cứ? Nếu giao nộp chậm, đương sự cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?
Dưới góc độ luật sư tư vấn và giải quyết tranh chấp dân sự, tranh chấp đất đai, bài viết dưới đây sẽ phân tích những quy định quan trọng mà đương sự cần nắm rõ.
ThS. Luật sư Nguyễn Văn Hải
Hotline: 024.39.184.888 – 0973.509.636
1. Đương sự phải giao nộp tài liệu, chứng cứ cho Tòa án khi nào?
Theo Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đương sự có yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình phải thu thập, cung cấp, giao nộp tài liệu, chứng cứ để chứng minh yêu cầu đó có căn cứ và hợp pháp. Đương sự phản đối yêu cầu của người khác đối với mình cũng có nghĩa vụ cung cấp chứng cứ để chứng minh cho sự phản đối đó.
Đồng thời, khoản 1 Điều 96 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định đương sự có quyền và nghĩa vụ giao nộp tài liệu, chứng cứ cho Tòa án.
Như vậy, giao nộp chứng cứ không chỉ là quyền mà còn là nghĩa vụ của đương sự trong quá trình giải quyết vụ án.
Về thời hạn, khoản 4 Điều 96 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định thời hạn giao nộp tài liệu, chứng cứ do Thẩm phán được phân công giải quyết vụ việc dân sự ấn định, nhưng không được vượt quá thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm hoặc thời hạn chuẩn bị giải quyết việc dân sự theo quy định của Bộ luật này.
Điều đó có nghĩa là đương sự cần chủ động thu thập, rà soát và giao nộp chứng cứ theo thời hạn Tòa án yêu cầu, thay vì chờ đến khi xét xử mới tìm kiếm tài liệu chứng minh cho yêu cầu của mình.
Đặc biệt, trong các vụ án tranh chấp đất đai, những tài liệu như Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy tờ chuyển nhượng, hồ sơ địa chính, biên lai thực hiện nghĩa vụ tài chính, tài liệu về nguồn gốc đất hoặc văn bản phân chia di sản có thể đóng vai trò quan trọng trong việc xác định quyền sử dụng đất và giải quyết tranh chấp.

2. Đã có chứng cứ nhưng giao nộp quá thời hạn Tòa án yêu cầu thì có được chấp nhận không?
Đây là vấn đề nhiều đương sự quan tâm khi đã nhận được yêu cầu giao nộp tài liệu, chứng cứ của Tòa án nhưng không thực hiện đúng thời hạn.
Theo khoản 4 Điều 96 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, trong trường hợp đặc biệt, việc giao nộp tài liệu, chứng cứ có thể được thực hiện sau thời hạn do Thẩm phán ấn định, nhưng đương sự phải có lý do chính đáng.
Như vậy, giao nộp chứng cứ quá thời hạn không đồng nghĩa với việc chứng cứ đương nhiên bị loại bỏ, nhưng đương sự cần trình bày và làm rõ lý do giao nộp chậm theo quy định pháp luật.
Ví dụ: Trong vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất, Tòa án yêu cầu nguyên đơn giao nộp bản chính hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong thời hạn nhất định. Tuy nhiên, bản chính hợp đồng đang do một bên thứ ba lưu giữ. Đương sự đã chủ động yêu cầu cung cấp nhưng chưa nhận được tài liệu trong thời hạn Tòa án ấn định.
Sau khi nhận được hợp đồng, đương sự lập tức giao nộp cho Tòa án, đồng thời trình bày lý do chưa thể giao nộp đúng hạn và cung cấp tài liệu chứng minh việc đã chủ động yêu cầu nhận lại hợp đồng.
Trong trường hợp này, đương sự cần làm rõ những vấn đề như:

Vì sao không thể giao nộp tài liệu đúng thời hạn?
Đã thực hiện những biện pháp nào để thu thập chứng cứ?
Thời điểm thực tế nhận được tài liệu là khi nào?
Vì sao tài liệu được giao nộp có ý nghĩa đối với việc giải quyết vụ án?

Việc trình bày cụ thể và cung cấp tài liệu chứng minh lý do giao nộp chậm sẽ giúp Tòa án có cơ sở xem xét theo quy định pháp luật.
Lưu ý: Không phải mọi lý do giao nộp chậm đều mặc nhiên được xem là lý do chính đáng. Đương sự cần căn cứ vào hoàn cảnh thực tế và tài liệu chứng minh để giải trình.

3. Chứng cứ trước đó Tòa án không yêu cầu hoặc đương sự không thể biết thì có được bổ sung không?
Đây là trường hợp cần phân biệt với tình huống đương sự đã có chứng cứ, được Tòa án yêu cầu giao nộp nhưng không thực hiện đúng hạn.
Khoản 4 Điều 96 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định đối với tài liệu, chứng cứ mà trước đó Tòa án không yêu cầu đương sự giao nộp hoặc đương sự không thể biết được trong quá trình giải quyết vụ việc, đương sự có quyền giao nộp, trình bày tại phiên tòa sơ thẩm hoặc các giai đoạn tố tụng tiếp theo.
Quy định này tạo cơ sở để đương sự bổ sung những tài liệu mà trước đó chưa được yêu cầu giao nộp hoặc thực tế chưa thể biết đến trong quá trình giải quyết vụ án.
Ví dụ: Trong một vụ án tranh chấp ranh giới quyền sử dụng đất, các bên đang tranh luận về vị trí và diện tích thửa đất. Sau một thời gian giải quyết vụ án, một bên mới tiếp cận được tài liệu địa chính cũ đang được lưu giữ tại cơ quan có thẩm quyền. Trước đó, người này không biết tài liệu tồn tại và chưa có điều kiện tiếp cận.
Sau khi nhận được tài liệu, đương sự có thể giao nộp cho Tòa án và trình bày về nguồn gốc, thời điểm tiếp cận cũng như ý nghĩa của tài liệu đối với việc giải quyết tranh chấp.
Trong tình huống này, cần làm rõ:

Tài liệu được phát hiện hoặc tiếp cận vào thời điểm nào?
Vì sao trước đó đương sự không biết hoặc không thể tiếp cận?
Tài liệu có liên quan đến vấn đề đang tranh chấp hay không?
Tài liệu có thể giúp làm rõ tình tiết nào của vụ án?

Đương sự nên chủ động lập văn bản trình bày, nêu rõ lý do giao nộp và đề nghị Tòa án xem xét tài liệu theo quy định.

4. Khi vụ án đã chuyển sang giai đoạn phúc thẩm, có được bổ sung chứng cứ không?
Có thể, nhưng phải thuộc trường hợp được pháp luật quy định.
Theo khoản 1 Điều 287 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, trong thời hạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm, đương sự được quyền bổ sung tài liệu, chứng cứ trong các trường hợp sau:

Tài liệu, chứng cứ mà Tòa án cấp sơ thẩm đã yêu cầu giao nộp nhưng đương sự không cung cấp, giao nộp được vì có lý do chính đáng;
Tài liệu, chứng cứ mà Tòa án cấp sơ thẩm không yêu cầu đương sự giao nộp hoặc đương sự không thể biết được trong quá trình giải quyết vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

Khoản 2 Điều 287 quy định việc giao nộp tài liệu, chứng cứ được bổ sung tại giai đoạn phúc thẩm phải thực hiện theo Điều 96 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
Như vậy, nếu vụ án đã được xét xử sơ thẩm nhưng đương sự mới có điều kiện tiếp cận chứng cứ hoặc trước đó không thể giao nộp vì lý do chính đáng, vẫn cần xem xét khả năng bổ sung chứng cứ tại cấp phúc thẩm.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng đương sự có thể tùy ý giữ lại chứng cứ trong suốt quá trình xét xử sơ thẩm rồi đến khi không đồng ý với bản án mới đưa ra. Việc bổ sung phải đáp ứng điều kiện luật định.
Để bảo vệ quyền lợi của mình, đương sự nên:

Chuẩn bị tài liệu, chứng cứ cần bổ sung.
Lập văn bản trình bày rõ lý do chưa giao nộp tại cấp sơ thẩm.
Cung cấp tài liệu chứng minh lý do chính đáng hoặc thời điểm phát hiện, tiếp cận chứng cứ nếu có.
Phân tích nội dung cần chứng minh và mối liên hệ giữa chứng cứ với yêu cầu kháng cáo.
Giao nộp tài liệu cho Tòa án cấp phúc thẩm theo quy định.

Việc chuẩn bị đầy đủ những nội dung này giúp làm rõ căn cứ đề nghị xem xét chứng cứ trong quá trình giải quyết phúc thẩm.

5. Giao nộp chứng cứ muộn trong vụ án tranh chấp đất đai cần lưu ý những gì?
Trong các vụ án tranh chấp đất đai, việc bổ sung chứng cứ có thể ảnh hưởng đáng kể đến quá trình xác định nguồn gốc, quá trình sử dụng đất, ranh giới, diện tích và quyền của các bên.
Những tài liệu có thể cần rà soát bao gồm:

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;
Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho hoặc văn bản phân chia di sản;
Hồ sơ địa chính, bản đồ qua các thời kỳ;
Tài liệu về giao đất, cấp đất hoặc thực hiện nghĩa vụ tài chính;
Biên bản hòa giải, biên bản làm việc;
Văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
Tài liệu, hình ảnh hoặc dữ liệu khác có liên quan đến tình tiết tranh chấp.

Khi giao nộp muộn, đương sự không nên chỉ gửi tài liệu mà không có giải trình. Cần xác định rõ tài liệu dùng để chứng minh vấn đề gì, vì sao chưa thể giao nộp đúng thời hạn và tài liệu đó được thu thập vào thời điểm nào.
Đặc biệt, nếu chứng cứ là bản sao, tài liệu do cơ quan nhà nước cung cấp hoặc dữ liệu điện tử, cần chú ý đến nguồn gốc và hình thức cung cấp để thuận lợi cho việc kiểm tra, đánh giá.
Một tài liệu có giá trị chứng minh hay không còn phụ thuộc vào tính hợp pháp, tính xác thực, sự liên quan và việc đánh giá tổng thể chứng cứ trong vụ án. Vì vậy, giao nộp được tài liệu không đồng nghĩa với việc Tòa án chắc chắn chấp nhận toàn bộ nội dung mà đương sự trình bày.

6. Luật sư tư vấn như thế nào khi đương sự có chứng cứ nhưng đã quá thời hạn giao nộp?
Khi tiếp nhận vụ việc, luật sư cần xem xét không chỉ bản thân tài liệu mà còn cả quá trình thu thập, thời điểm tiếp cận và giai đoạn tố tụng hiện tại.
Tùy từng vụ việc, luật sư có thể hỗ trợ:

Rà soát các tài liệu, chứng cứ hiện có;
Xác định những vấn đề cần chứng minh trong vụ án;
Đánh giá thời hạn giao nộp chứng cứ do Tòa án ấn định;
Phân tích lý do chưa giao nộp đúng hạn;
Hướng dẫn lập văn bản trình bày lý do giao nộp muộn;
Hỗ trợ thu thập tài liệu từ cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan;
Xây dựng phương án bổ sung chứng cứ tại cấp sơ thẩm hoặc phúc thẩm theo quy định;
Đánh giá mối liên hệ giữa chứng cứ với yêu cầu khởi kiện, ý kiến phản đối hoặc nội dung kháng cáo;
Tham gia tố tụng, trình bày và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng.

Đối với tranh chấp đất đai, việc đánh giá chứng cứ còn cần đặt trong tổng thể hồ sơ pháp lý của thửa đất, nguồn gốc sử dụng đất, quá trình quản lý và các tài liệu do cơ quan có thẩm quyền lưu giữ.
Do đó, nếu đã quá thời hạn giao nộp chứng cứ, đương sự nên sớm rà soát hồ sơ và xác định phương án phù hợp, thay vì chờ đến sát ngày xét xử mới xử lý.

Thời điểm giao nộp tài liệu, chứng cứ trong vụ án dân sự được xác định theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự và thời hạn do Thẩm phán ấn định. Việc giao nộp quá thời hạn không đồng nghĩa với việc chứng cứ đương nhiên không được xem xét, nhưng đương sự cần xác định đúng trường hợp, lý do giao nộp chậm và quy định áp dụng ở từng giai đoạn tố tụng.
Đặc biệt, khi vụ án đã chuyển sang giai đoạn phúc thẩm, việc bổ sung chứng cứ phải đáp ứng những điều kiện cụ thể tại Điều 287 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
Nếu đang tham gia vụ án dân sự hoặc tranh chấp đất đai và có tài liệu, chứng cứ chưa kịp giao nộp, đương sự nên rà soát ngay thời hạn tố tụng, lý do giao nộp chậm và phương án bổ sung chứng cứ để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
LUẬT SƯ TƯ VẤN TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI VÀ THAM GIA TỐ TỤNG
ThS. Luật sư Nguyễn Văn Hải
Hotline: 024.39.184.888 – 0973.509.636
Dịch vụ pháp lý:

Tư vấn, hòa giải và giải quyết tranh chấp đất đai;
Tư vấn thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư;
Hỗ trợ thu thập, rà soát và đánh giá tài liệu, chứng cứ;
Tư vấn khởi kiện, kháng cáo và bổ sung chứng cứ trong vụ án;
Tham gia tố tụng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng tại Tòa án.

Liên hệ luật sư để được đánh giá hồ sơ và tư vấn phương án giải quyết phù hợp với tình trạng pháp lý cụ thể của vụ việc.

Gửi yêu cầu dịch vụ

Đăng ký dịch vụ ngay

Bài viết khác