Blue ocean

Gửi câu hỏi trực tuyến

Họ tên
Điện thoại
Email
Câu hỏi

CHƯA ĐỒNG Ý BỒI THƯỜNG, ĐANG KHIẾU NẠI CÓ BỊ CƯỠNG CHẾ THU HỒI ĐẤT KHÔNG?

17/11/2026 13:28

Chưa đồng ý phương án bồi thường, đang khiếu nại có bị cưỡng chế thu hồi đất không? Luật sư phân tích điều kiện cưỡng chế, trường hợp được tạm đình chỉ thi hành và các biện pháp pháp lý giúp người dân bảo vệ quyền lợi khi Nhà nước thu hồi đất.

CHƯA ĐỒNG Ý BỒI THƯỜNG, ĐANG KHIẾU NẠI CÓ BỊ CƯỠNG CHẾ THU HỒI ĐẤT KHÔNG?

Khi Nhà nước thu hồi đất, một trong những vấn đề khiến người dân lo lắng nhất là mức bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Không ít trường hợp người có đất bị thu hồi cho rằng phương án bồi thường chưa thỏa đáng, chưa đúng diện tích hoặc chưa phản ánh đúng quyền lợi của mình nên không đồng ý bàn giao đất và gửi đơn khiếu nại đến cơ quan có thẩm quyền.

Tuy nhiên, nhiều người vẫn đặt ra câu hỏi: Nếu chưa đồng ý với mức bồi thường hoặc đang trong quá trình khiếu nại thì cơ quan Nhà nước có được cưỡng chế thu hồi đất không? Có phải chờ giải quyết khiếu nại xong mới được tiến hành cưỡng chế?

Thực tế, việc chưa đồng ý bồi thường hoặc đang khiếu nại không đương nhiên làm đình chỉ việc thi hành quyết định thu hồi đất. Tuy nhiên, cơ quan có thẩm quyền cũng không được tùy tiện cưỡng chế mà phải đáp ứng đầy đủ điều kiện, trình tự và thủ tục theo quy định pháp luật.

Dưới đây là những vấn đề pháp lý quan trọng người dân cần nắm rõ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi Nhà nước thu hồi đất.

1. Chưa đồng ý với phương án bồi thường, cơ quan Nhà nước có được cưỡng chế thu hồi đất không?

Câu trả lời là có thể, nếu việc cưỡng chế đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định pháp luật.

Trước hết, cần hiểu rằng pháp luật không quy định việc thu hồi đất bắt buộc phải được tất cả người có đất bị thu hồi đồng ý với mức bồi thường. Vì vậy, việc người dân chưa đồng ý với phương án bồi thường hoặc chưa ký biên bản bàn giao đất không đương nhiên làm mất hiệu lực của quyết định thu hồi đất.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là cơ quan Nhà nước được quyền cưỡng chế ngay khi người dân chưa bàn giao đất.

Theo khoản 2 Điều 89 Luật Đất đai năm 2024, việc cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

Thứ nhất, quyết định thu hồi đất đã có hiệu lực thi hành nhưng người có đất thu hồi không chấp hành sau khi đã được Ủy ban nhân dân cấp xã và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã nơi có đất thu hồi vận động, thuyết phục.

Thứ hai, quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất đã được niêm yết công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã và địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi.

Thứ ba, quyết định cưỡng chế đã có hiệu lực thi hành.

Thứ tư, người bị cưỡng chế đã nhận được quyết định cưỡng chế. Trường hợp người bị cưỡng chế từ chối nhận quyết định hoặc vắng mặt khi giao quyết định thì phải lập biên bản theo quy định.

Như vậy, người dân cần phân biệt rõ giữa việc không đồng ý với phương án bồi thường và điều kiện để cơ quan Nhà nước tiến hành cưỡng chế thu hồi đất.

Nếu cơ quan có thẩm quyền chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện nêu trên thì việc tổ chức cưỡng chế có thể không bảo đảm tính hợp pháp.

2. Đang khiếu nại quyết định thu hồi đất có phải chờ giải quyết xong mới được cưỡng chế không?

Đây là vấn đề nhiều người dân thường hiểu chưa đúng khi thực hiện quyền khiếu nại trong quá trình Nhà nước thu hồi đất.

Theo khoản 1 Điều 40 Nghị định 102/2024/NĐ-CP, trong thời gian chưa có quyết định giải quyết khiếu nại thì quyết định thu hồi đất và quyết định cưỡng chế thu hồi đất vẫn phải tiếp tục được thực hiện, trừ trường hợp có quyết định tạm đình chỉ thi hành theo quy định pháp luật.

Điều này có nghĩa là:

  • Người dân có quyền khiếu nại quyết định thu hồi đất, quyết định bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hoặc quyết định cưỡng chế nếu cho rằng các quyết định này trái pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

  • Việc gửi đơn khiếu nại không tự động làm đình chỉ hiệu lực của quyết định bị khiếu nại.

  • Cơ quan có thẩm quyền vẫn có thể tiếp tục thực hiện quyết định thu hồi đất và tổ chức cưỡng chế nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.

  • Chỉ khi có quyết định tạm đình chỉ thi hành của người có thẩm quyền thì việc thi hành quyết định bị khiếu nại mới được tạm dừng theo nội dung quyết định đó.

Do đó, người dân không nên cho rằng cứ nộp đơn khiếu nại là cơ quan Nhà nước phải chờ giải quyết xong mới được tiến hành cưỡng chế.

Ngược lại, nếu nhận thấy quyết định thu hồi đất hoặc quyết định cưỡng chế có dấu hiệu trái pháp luật, người dân cần chủ động thực hiện quyền khiếu nại và đề nghị xem xét tạm đình chỉ thi hành khi có căn cứ.

3. Trường hợp nào được tạm đình chỉ thi hành quyết định cưỡng chế thu hồi đất?

Mặc dù việc khiếu nại không đương nhiên làm dừng cưỡng chế, nhưng pháp luật vẫn có cơ chế tạm đình chỉ thi hành quyết định bị khiếu nại nhằm hạn chế những hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra.

Theo Điều 35 Luật Khiếu nại, trong quá trình giải quyết khiếu nại, nếu xét thấy việc thi hành quyết định bị khiếu nại sẽ gây hậu quả khó khắc phục thì người giải quyết khiếu nại phải ra quyết định tạm đình chỉ thi hành quyết định đó.

Đối với trường hợp thu hồi đất, quy định này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bởi việc tổ chức cưỡng chế có thể dẫn đến những hậu quả khó khắc phục đối với người sử dụng đất, chẳng hạn như:

  • Nhà ở, công trình và tài sản trên đất bị tháo dỡ hoặc di dời.

  • Người dân phải di chuyển nơi ở, ảnh hưởng đến sinh hoạt và đời sống.

  • Quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng nếu quyết định thu hồi đất có sai sót.

  • Phát sinh thiệt hại về tài sản nếu việc cưỡng chế được thực hiện trên cơ sở quyết định trái pháp luật.

Trong trường hợp này, người dân có thể đề nghị người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại xem xét tạm đình chỉ thi hành quyết định bị khiếu nại.

Để tăng cơ sở xem xét, người khiếu nại nên:

  1. Trình bày rõ lý do cho rằng quyết định thu hồi đất hoặc quyết định cưỡng chế có dấu hiệu trái pháp luật.

  2. Phân tích những hậu quả khó khắc phục có thể xảy ra nếu việc cưỡng chế vẫn tiếp tục.

  3. Cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền và lợi ích hợp pháp của mình đang bị ảnh hưởng.

  4. Đề nghị người có thẩm quyền xem xét ban hành quyết định tạm đình chỉ thi hành trong quá trình giải quyết khiếu nại.

Lưu ý quan trọng: Việc gửi đơn đề nghị tạm đình chỉ không đồng nghĩa với việc quyết định cưỡng chế đã được dừng thi hành. Người dân cần có quyết định tạm đình chỉ của người có thẩm quyền theo quy định pháp luật.

4. Nếu quyết định thu hồi đất trái pháp luật thì việc cưỡng chế được xử lý như thế nào?

Đây là vấn đề người dân cần đặc biệt quan tâm khi cho rằng việc thu hồi đất không đúng quy định.

Nếu trong quá trình giải quyết khiếu nại, cơ quan có thẩm quyền kết luận quyết định thu hồi đất trái pháp luật thì việc thi hành quyết định này phải được xử lý theo kết quả giải quyết khiếu nại.

Theo nội dung pháp luật được viện dẫn tại Điều 40 Nghị định 102/2024/NĐ-CP, trường hợp có kết luận việc thu hồi đất trái pháp luật thì phải dừng cưỡng chế nếu việc cưỡng chế chưa hoàn thành, hủy bỏ quyết định thu hồi đất và bồi thường thiệt hại do quyết định hành chính gây ra nếu có.

Điều này cho thấy, người dân không chỉ có quyền phản ánh, khiếu nại về mức bồi thường mà còn có quyền yêu cầu xem xét tính hợp pháp của toàn bộ quá trình thu hồi đất.

Khi phát hiện dấu hiệu sai phạm, cần tập trung làm rõ các vấn đề như:

  • Việc ban hành quyết định thu hồi đất có đúng thẩm quyền, căn cứ và trình tự pháp luật hay không?

  • Diện tích, vị trí và loại đất bị thu hồi có được xác định chính xác không?

  • Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có phù hợp với nguồn gốc và quá trình sử dụng đất không?

  • Việc ban hành quyết định cưỡng chế có đáp ứng đầy đủ điều kiện tại khoản 2 Điều 89 Luật Đất đai năm 2024 không?

  • Trình tự thông báo, vận động, thuyết phục và tổ chức cưỡng chế có được thực hiện đúng quy định không?

Việc xác định đúng những vấn đề này sẽ giúp người dân lựa chọn căn cứ khiếu nại phù hợp, thay vì chỉ tập trung vào lý do không đồng ý với số tiền bồi thường.

5. Người dân cần làm gì khi bị cưỡng chế thu hồi đất trong lúc đang khiếu nại?

Khi nhận được thông báo hoặc quyết định cưỡng chế thu hồi đất trong khi khiếu nại chưa được giải quyết, người dân không nên chỉ chờ đợi mà cần chủ động kiểm tra hồ sơ và thực hiện các biện pháp pháp lý cần thiết.

Thứ nhất, kiểm tra tính hợp pháp của quyết định thu hồi đất.

Cần rà soát căn cứ thu hồi đất, thẩm quyền ban hành, trình tự thực hiện và các tài liệu liên quan. Nếu phát hiện sai sót, cần xác định rõ nội dung vi phạm để đưa vào đơn khiếu nại.

Thứ hai, kiểm tra điều kiện cưỡng chế thu hồi đất.

Đối chiếu việc tổ chức cưỡng chế với các điều kiện tại khoản 2 Điều 89 Luật Đất đai năm 2024. Đặc biệt, cần kiểm tra hiệu lực của quyết định thu hồi đất, quyết định cưỡng chế, việc niêm yết công khai và thủ tục giao quyết định cho người bị cưỡng chế.

Thứ ba, chủ động đề nghị tạm đình chỉ thi hành.

Nếu có căn cứ cho rằng việc tiếp tục cưỡng chế sẽ gây hậu quả khó khắc phục, người dân nên gửi văn bản đề nghị người giải quyết khiếu nại xem xét tạm đình chỉ theo Điều 35 Luật Khiếu nại.

Thứ tư, lưu giữ đầy đủ tài liệu, chứng cứ.

Người dân nên bảo quản các giấy tờ như quyết định thu hồi đất, phương án bồi thường, thông báo cưỡng chế, đơn khiếu nại, biên nhận tiếp nhận đơn, giấy tờ về quyền sử dụng đất và tài liệu chứng minh thiệt hại có thể phát sinh.

Thứ năm, tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý khi cần thiết.

Đối với những trường hợp có nguy cơ bị cưỡng chế trong thời gian ngắn, việc rà soát hồ sơ và xác định phương án pháp lý kịp thời có ý nghĩa rất quan trọng. Người dân cần tránh việc chỉ khiếu nại chung chung mà không chỉ ra được căn cứ pháp luật và chứng cứ cụ thể.

6. Luật sư tư vấn giải quyết khiếu nại, tranh chấp khi Nhà nước thu hồi đất

Trên thực tế, các vụ việc thu hồi đất thường phát sinh nhiều vấn đề phức tạp liên quan đến căn cứ thu hồi, nguồn gốc đất, diện tích bị thu hồi, giá đất bồi thường, chính sách hỗ trợ và trình tự cưỡng chế.

Không ít trường hợp người dân đã gửi đơn khiếu nại nhưng vẫn nhận được quyết định cưỡng chế, dẫn đến tâm lý hoang mang, không biết phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình.

Công ty Luật Hợp danh Đại An Phát (DAPLAW) cung cấp dịch vụ tư vấn, hỗ trợ giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan đến thu hồi đất, bồi thường và cưỡng chế thu hồi đất, bao gồm:

  • Tư vấn tính hợp pháp của quyết định thu hồi đất.

  • Rà soát phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

  • Tư vấn điều kiện, trình tự và thủ tục cưỡng chế thu hồi đất.

  • Soạn thảo đơn khiếu nại quyết định thu hồi đất, quyết định bồi thường và quyết định cưỡng chế.

  • Tư vấn, hỗ trợ đề nghị tạm đình chỉ thi hành quyết định bị khiếu nại.

  • Đại diện theo ủy quyền làm việc với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

  • Tư vấn khởi kiện vụ án hành chính để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất khi có căn cứ.

HOTLINE LUẬT SƯ TƯ VẤN THU HỒI, BỒI THƯỜNG ĐẤT
ThS. Luật sư Nguyễn Văn Hải
Điện thoại: 024.39.184.888 – 0973.509.636

Chưa đồng ý với phương án bồi thường hoặc đang khiếu nại không đồng nghĩa với việc người dân đương nhiên được miễn cưỡng chế thu hồi đất. Theo khoản 1 Điều 40 Nghị định 102/2024/NĐ-CP, quyết định thu hồi đất và quyết định cưỡng chế vẫn có thể tiếp tục được thực hiện trong thời gian giải quyết khiếu nại, trừ trường hợp có quyết định tạm đình chỉ theo quy định.

Tuy nhiên, cơ quan Nhà nước chỉ được tổ chức cưỡng chế khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện tại khoản 2 Điều 89 Luật Đất đai năm 2024 và tuân thủ đúng trình tự, thủ tục pháp luật.

Vì vậy, khi có nguy cơ bị cưỡng chế, người dân cần nhanh chóng rà soát tính hợp pháp của quyết định thu hồi đất, quyết định cưỡng chế và chủ động đề nghị tạm đình chỉ nếu có căn cứ cho rằng việc tiếp tục thi hành sẽ gây hậu quả khó khắc phục.

Điều quan trọng không phải chỉ là người dân đã đồng ý hay chưa, mà là quyết định thu hồi đất và việc cưỡng chế có thực sự đúng quy định pháp luật hay không.

Gửi yêu cầu dịch vụ
Đăng ký dịch vụ ngay